Polska kino od dawna cieszy się uznaniem na arenie międzynarodowej – nagrody Oscara, Złote Lwy, Złote Niedźwiedzie. Ale to, co dzieje się w Polsce na poziomie festiwalowym, dopiero od kilku lat zaczyna być dostrzegane przez zachodnie media branżowe.
Kraków Film Festival – najstarszy, najważniejszy
Festiwal założony w 1961 roku – jeden z najstarszych festiwali filmowych na świecie wciąż działających w pierwotnej formule. Specjalizuje się w filmie dokumentalnym i krótkometrażowym, co odróżnia go od większości europejskich festiwali nastawionych na fabułę.
Główna nagroda – Złoty Lajkonik – jest w świecie dokumentu czymś porównywalnym z Złotą Palmą w Cannes. Laureaci KFF regularnie trafiają na shortlisty Oscara w kategorii krótkometrażowego i pełnometrażowego dokumentu.
Jak uczestniczyć: Festiwal odbywa się w maju w Krakowie. Akredytacje dla widzów dostępne są na stronie krakowfilmfestival.pl od marca. Dla profesjonalistów branży dostępne jest Industry Centre z dostępem do bazy screenerów. Bilety na poszczególne seanse: 15–30 zł.
Nowe Horyzonty – kino autorskie we Wrocławiu
Festiwal założony przez Romana Gutka w 2001 roku to dziś największy festiwal kina artystycznego w Polsce i jeden z ważniejszych w Europie Środkowej. Specjalizuje się w kinie autorskim, arthouse i filmach poza mainstereamem dystrybucyjnym – czyli tych, które w normalnych kinach nie mają szans na regularne wejście.
W trakcie 10 dni festiwalowych wyświetlanych jest ponad 200 filmów. Wrocław podczas Nowych Horyzontów zmienia rytm – kawiarnie przy kinach działają do czwartej rano, a kolejki po bilety tworzą się już od siódmej rano.
Karnet festiwalowy (pełny, 10 dni) kosztuje ok. 350–420 zł. Dostępne są też karnety na poszczególne sekcje tematyczne (ok. 80–140 zł za 5 wejść). Bilety jednorazowe: 20–35 zł.
Co oglądać?
- Sekcja Competition – filmy walczące o Nagrodę Publiczności; zwykle najsilniejsza programowo część festiwalu
- Retrospektywy – każda edycja ma przekrojowy przegląd twórczości jednego reżysera; dotychczas: Yorgos Lanthimos, Apichatpong Weerasethakul, Pedro Almodóvar
- Seans nocny (23:30) – kultowe seanse dziwactw filmowych, często z prelekcją kuratora
Bannery Kraków Film Festival na Rynku Głównym – festiwal wychodzi w przestrzeń miejską. Fot. Wikimedia Commons (CC BY-SA)
Planete+ Doc – dokumenty zmieniające perspektywę
Festiwal dokumentu społeczno-politycznego organizowany równolegle w Warszawie i Wrocławiu. Specjalizuje się w filmach, które łączy jeden mianownik: każdy z nich skłania do rozmowy po seansie. Tematyka oscyluje między reportażem wojennym, portretem społecznym a historią aktualną.
Festiwal jest stosunkowo kameralny (ok. 80 filmów rocznie), co ułatwia orientację w programie. Bilety kosztują 18–25 zł, karnet tygodniowy ok. 120 zł. Wiele seansów ma gości specjalnych – reżyserów, bohaterów filmów lub ekspertów dziedzinowych.
Nurt lokalny – festiwale miejskie
Poza dużymi imprezami Polska ma gęstą sieć mniejszych przeglądów filmowych – często bezpłatnych lub z bardzo niskimi cenami biletów:
- Splat!FilmFest (Wrocław) – festiwal fantastyki, horroru i kina gatunkowego; bilety od 15 zł
- Festiwal Filmów Rosyjskich "Sputnik" – Warszawa, Kraków, Wrocław; dostęp bezpłatny lub symboliczny
- Kinoteatr Muranów (Warszawa) – regularnie organizuje tematyczne maratony filmowe z kinem niezależnym, wiele projekcji bezpłatnych
- Letnie kina plenerowe – od czerwca do września w większości dużych miast; zazwyczaj bezpłatne lub do 10 zł za seans
Jak wybrać festiwal dla siebie?
Nie każdy festiwal filmowy jest dla każdego – i to jest w porządku. Zanim kupisz akredytację lub karnet, odpowiedz sobie na kilka pytań:
- Czy wolisz dużą liczbę filmów (Nowe Horyzonty) czy kameralny klimat (Planete+ Doc)?
- Czy zależy ci na premierach polskich, czy raczej na odkryciach z zagranicy?
- Czy chcesz mieć możliwość spotkania twórców (seanse z Q&A) – jeśli tak, szukaj małych festiwali tematycznych
- Jakie masz możliwości logistyczne – czy podróżujesz solo, czy z grupą?
Zasoby zewnętrzne: Pełne kalendarze festiwali filmowych prowadzi Culture.pl. Branżowe omówienia i recenzje warto śledzić na łamach Filmwebu oraz angielskojęzycznego serwisu Screen Daily.